دلم نمی داند چه می خواهد برای همین است که آواره شده است. دیدید انسانی را که تکلیفش با خودش مشخص نیست؟ مدام از شاخه ای که رویش بدون هیچ مشکلی نشسته می پرد به شاخه ای که نمی داند اصلا وزنش را تحمل می کند یا نه. شبیه دیوانه ها انقدر خود را به در دیوار می زند که خسته می شود و آخر سر اسیر و کلافه و درمانده بر می گردد سر خانه ی اول. دل من هم حالش شبیه این درماندگی است. آرام نمی گیرد. چیزی نیست که مجابش کند کمی آرام تر و آهسته تر گام بردارد. شبیه یک کبوتر وحشی می خواهد آنقدربالا برود که خسته شود. آنقدر که نتواند دیگر بالهایش را تکان دهد و بعد سقوط آزاد....

این سقوط های کاملا آزاد بی آنکه بدانم خوب است یا بد، مرا آزار می دهد.

پ.ن:

نه رفتیم
نه ماندیم
به یک کشتی تکیه دادیم و
در آلبوم‌ها زندگی کردیم
                                                                   رسول یونان

گوشی موبایل من بسیار ساده و بی آلایش است. یک نوع نوکیای قدیمی که در واقع چیزی بیشتر از یک وسیله برای مکالمات صوتی و بده و بستان پیام های کوتاه نیست. هرگز بیش از این دو مورد نمی توان انتظاری ازش داشت. اما امان از تنهایی. ساعاتی که قرار است فقط با خودت و گوشی سپری کنی. نشان دادن گذران بسیار کند ثانیه ها اولین سرگرمی این رفیق برای من است. هرگز داشتن یک ساعت مچی را به رسمیت نشناخته ام. حتی اگر این گوشی هم نبود خللی در این به رسمیت نشناختن به وجود نمی آمد.کلا از داشتن ذخارفی چون ساعت و انگشتر متنفر بوده ام.زمان که کندتر می شود اولین چیزی که به ذهنم خطور می کند رفتن به لانه ی ماری است که این گوشی در آستین خود پرورده است و همه چیز را می بلعد و بزرگ می شود و من گمان می کنم که برنده شده ام. از دیوارها عبور می کند و از دیوار روبرویی ظاهر می شود. حتی از پونه ها هم بدش نمی آید و فقط نسبت به خودش حساس است. نباید کوچکترین تماسی با خودش داشته باشد.مار متفاوتی است این حیوان! خودش را که لمس می کند به راحتی جان می دهد و من احساس می کنم که باخته ام. هرچقدر که بزرگتر می شود اوضاع خطرناکتر از قبل می شود. برای نباختن می توانی از همه ی فرصت های که با خوردن شان مار معرکه بزرگتر می شود صرفنظر کنی. کافی است دست رد بر سینه هر آنچه در مقابلش سبز می شود بزنی و کلا بزرگتر شدن را بی خیال شوی. کارت بسیار آسانتر می شود و تقریبا هرگز این مار خودش را نمی کشد و تو نمی بازی. اما مشکل اینجاست که در این حالت برنده هم نیستی. کمی که می گذرد تو می مانی و یک مار که بیشتر شبیه کرم خاکی ست و مدام از مقابل چشمانت عبور می کند. و دیوار را می شکافد . از دیوار دیگری ظهور می کند. پس مجبوری برای اندکی تنوع هم که شده بزرگترش کنی و دوباره تلاش برای بقای مار! چندبار که مار رامی کشی و زنده مکنی خسته می شوی و در نهایت یک قتل عمد و خروج سرافکنده از لانه ی مار! نهایتا نیم ساعت بتوانی با مار ور بروی. قضیه ی بازیهای دیگر چیزی شبیه همین بازی مار است.

بعد می روم سراغcomposer   و کمی برای خودم موزیک می نویسم و چند بار گوش می دهم. واقعا آهنگ های افتضاحی هستند و هیچ شعری تمایل ندارد زیر پرچم این موزیک های مذخرف سروده شود. از convent    به جز قسمت تبدیل پوند به کیلوگرم که علاقه ی خاصی به آن دارم بقیه بی خودی هستند. از ماشین حساب هم کاری ساخته نیست. می ماند خود گوشی که پرتابش کنم به سمت آسمان و چند دور که زد برگردد به دستان خالی من. و دوباره ساعت را نگاه می کنم و گذر ثانیه ها را و شاید یک دور دیگر این حلقه بسته را طی کنم. از یک گوشی بیش از این چه انتظاری می توان داشت؟!

نمی توانم بخوابم. بیدار می شوم. کمی روی تخت می نشینم و بعد می روم  میان فیلم ها. می گردم و می گردم و می رسم به: "طلا و مس". تکراری است اما به گمانم می شود یکبار دیگر ببینیش.

شب ها وقتی خوابت نمی برد. آواره می شوی. بی خانمان می شوی. خواب خانه ی انسان است وقتی سیاهی شب همه چیز و همه کس را بلعیده است.

فیلم خوب است، اما حالِ دیدن من خوب نیست. چند دقیقه ای که می گذرد از دیدنش می گذرم و می روم سراغ آهنگ ها.  گوش می کنم. بسیار سعی می کنم که حالم با حال موزیک یکی شود اما نمی شود. عجیب است! امشب هیچ چیز و هیچ کس دلش با من نیست، حتی این "سیاوش" با آن "نقابش". از گوش دادن هم می گذرم. دستم را می برم درون قفسه ی کتاب و یکی بر می دارم. روی جلدش نتوشته "اعترافات" ژان ژاک روسو. نه! اصلا حال خواندنش را ندارم. یکی دیگر: "ظهور و سقوط فاشیسم" باز هم نه  و یکی دیگر : این بار "به خاطر فیلم بلند لعنتی" از مهرجویی. این را خیلی وقت است هدیه گرفته ام. اما نخوانده ام. شروع می کنم به خواندن :

 "بخش1- نمی دانم چرا این روزها بیش از هروقت دیگر به همه چیز و همه کس حسادت می کنم...."

خوب است که آدم کتاب بخواند، اصلا خواندن خوب است اما من امشب نمی توانم. 5 صفحه که می خوانم انگار تک تک واژه های کتاب سربازهای لشکر بی رحمی هستند که روحم را به نیزه و شمشیر و تیر بسته اند و این کلمه ی "حسادت" شبیه سرجوخه ی چاق و زمخت صورتی است که مدام فریاد می زند "امانش ندهید! امانش ندهید!" و من قطعا از این جنگ نابرابر فرار می کنم.

آری شب انسان را آواره می کند. آخرین راهی که به ذهنم می رسدرا امتحان می کنم. قلم و کاغذ را بر می دارم و این بار می نویسم. چاره ای نیست باید نوشت. وقتی جایی برای رفتن نیست، نوشتن می تواند جایی دنج و امن باشد. انگار شب با تنهایی و سیاهی و سکوتش فرصت و بهانه ی خوبی برای نوشتن است. وقتی می نویسم این شعر بر خاطرم مماس می شود:

در این شب سیاهم گم گشت راه مقصود  

از گوشه‌ای برون آی ای کوکب هدایت

از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود  

زنهار از این بیابان وین راه بی‌نهایت

من از این شب ها زیاد داشته ام. انگار که گم شده ای تنها در بیابانی تاریک و وهم انگیز پناهگاهی آرام می یابد. وقتی شب ها می نویسی کلمات، سربازان سپاه تو هستند. هرگونه که دوست داری آرایششان می دهی. از هرطرف که بخواهی و به هر چیز که دوست داری می تازی. "قلم چراغ خانه ی تاریک تنهایی است." و "سکوت شب، آتشی که خانه ی دل را می سوزاند و روشن می کند."

امشب از همان شب هاست. خواب چه چیز ها که از انسان نمی گیرد!

حیدر آمد، خاک همچون باد، گرم گریه شد
خواست تا غُسلت دهد، آب روان آتش گرفت

هان! چه می‌پرسی چه پیش آمد، زمین را آب بُرد
بادبان کشتی پیغمبران آتش گرفت

یک طرف ماه مرا ابر سیاه فتنه کُشت
یک طرف از درد غربت، کهکشان آتش گرفت

رفت سمت آسمان، روحت، زمین از شرم سوخت
در زمین، جسم تو گُم شد، آسمان آتش گرفت

علیرضا قزوه

یک چند وقتی است که دیگه نمی تونم بنویسم. نه اینکه وقت نداشته باشم نه. نمی تونم چون نمی تونم. ده ها ایده ی عالی دارم که می شه درباره ی هرکدومشون چندین صفحه نوشت ولی نمی تونم. از بی معنی بودن کهنه و نو شدن سال ها، از اینکه بهار هم فصل زیباییست، از پنجره ی اتاق کارم که ازش می تونم خونمون رو ببینم و   فوتبال های گسترش فولاد رو و درخت بزرگ آلبالو رو که بیشتر از اینکه سبز شده باشه سفید شده، پر از گل، شبیه عروسی که چادر سفیدی با چندین پراکندگی سبز سرش کرده و البته از این  پنجره میشه زندگی ۱۲۰۰ نفر کارگر رو دید که در حال تموم شدنه. می شه از تیولا هم نوشت. از این عروس دریایی نامیرا که تا به بلوغ می رسد و می خواهد دنیا را بفهمد دوباره کودک می شود و دوباره بلوغ و دوباره کودکی و از چیزهای دیگر. اما نمی توانم.

در پیاده‌روی 47 شعری خواندم
ملیحه خندید
گفتم بالاخره بله یا خیر ؟
گفت: خیر است انشاالله !
بعد در اتاق 57 شعری خواندند
باران گرفت و صیغه جاری شد
همان شب شعری خواندیم
تخت سرفه کرد ،
عرفان سروده شد
بعدها در اتاق 62 شعر تازه‌ای خواندیم
تخت عطسه کرد
و ایثار به چاپ رسید
برای نان به مدرسه رفتم
بابا شلنگ آب تعارف کرد
کلاس به سکسکه افتاد
بعد آقای مدیر شعری خواندند
و من 30سال پیر شدم
حالا در اتاق 81 نشسته‌ام
آخرین حکم کارگزینی را می‌خوانم
ملیحه می‌خندد
ایثار به افتخار من دست می‌زند
و عرفان رفته است در پیاده‌رو شعر بخواند
تا من بعدا پدربزرگ شوم !
                                                                             

  اکبر اکسیر

شب عیدها عادت دارم  بروم به سمت بازار. وقتی می گویم بازار منظورم پاساژ های چند طبقه با مغازه های لوکس و فریبنده نیست. منظورم بازار است. حدفاصل سر راسته کوچه تا میدان دانشسرا . از سه راه فردوسی تا دل مظفریه. بازار تبریز وقتی مردمش در آن به دنبال عید می گردند. من عاشق این تابلوی نقاشی ام. مردمی که در هم تنیده اند. دست فروش هایی که کارشان از پیاده رو گذشته و دیگر اکنون وسط خیابان بساطشان را پهن کرده اند. زنانی که اکثریت این مردم را تشکیل می دهند به همراه کودکانشان که هرچه می بینند،می خواهند. گاه موفق اند و البته اکثرا مغلوب مادر. وقتی بیسکوییت های از سال پیش مانده ی پیرمرد دست فروش می تواند کودکی را راضی کند تا از همه ی خواسته هایش چشم پوشی کند بیشتر مشکلات یک مادر که بازار زیر پایش گرفتار شده است، برطرف می شود. در این میان اما دهاتی ها حکایت زیبایی دارند. دخترکان تازه به بلوغ تاخته ی روستایی که میان درد نداری و سنت های ایل و طایفه ای و وسوسه ی مدرنیته ی شهری و رژه ی در و داف های میکرو طبقه بندی شده خود را گم کرده اند. همه چیز می خواهند اما با همه ی این همه چیز، هیچ چیزی درست نمی شود. آنچه آنها باید بخواهند این است که بروند دست مادرشان را بگیرند و لباسی را بخواهند که از مال رفیق سر ِچشمه  کمی بهتر باشد و مطلوب قلب عاشق پسر عمو یا پسر دایی یا هر پسرکی که از ۱۰ سالگی هوش از سر او برده است و احتمالا فقط منتظر کارت پایان خدمت است تا کار را یکسره کند. یکی باید حتما این ها را به آنها بگوید.

در این بازار هرچه بخواهید هست. انصاف و بی انصافی این دو دشمن دیرینه اینجا بی هیچ خشونتی در کنار هم ایستاده اند و البته نیکی و بدی و دیگر دوگانه های متناقض. من در این تابلوی زیبا دنبال خودم می گردم. اینجا آیینه ی قدی پرطرفداری است که زشت و زیبا خود را در آن زیبا می بینند.

 پ.ن:

باران که می‌شوی
خدای همه می‌شوی
یک شهر در تبسمت پرسه می‌زند .

در خواب دشت آسمان
ماهور خوانده‌ای ؟!

صنم غزالی

آبجی کوچیکه هم دانشجوی دانشگاه تبریز شد. تربیت بدنی، ورودی بهمن ۹۱. و چقدر دوست داریم ما خواهر و برادر این دانشگاه تبریز رو!

من پشت میزی درون کافه ای نشسته ام و در حالی که یک فنجان چای در دستانم دارم، مردم را نگاه می کنم که آن سوی پنجره می گذرند. این همه ی دنیای من است فقط نگاه می کنم. به جولان زندگی در خیابان آنسوی پنجره ی کافه. این هم یک جور زندگی است.

شهرداران کفن رسمی بر تن کردند
هدیه‌شان ؛
قفل زرینی بود !
بوی نعش من و تو ،
بوی نعش پدران و پسران از پس در می‌آمد
شهرداران گفتند :
- نسل در تکوین است
نعش‌ها نعره کشیدند: فریب است، فریب
مرگ در تمرین است !
ماهیان می‌دانند ،
عمق هر حوض به اندازه‌ی دست گربه‌ست !
گور زاریست زمین ؛
و زمان
پیر و خنگ و کر و کور .
در پس سنگر دندان‌ها دیگر سخنی نیست که نیست
دیر گاهی‌ست که از هر حلقی زنجیری روییده‌ست
و زبان‌ها در کام ؛
فاسد و گندیده‌ست !
لب اگر باز کنیم
زهر و خون می‌ریزد
ای اسیران چه کسی باز بپا می‌خیزد ؟
چه کسی ؟
راستی تهمت نیست
که بگوییم: پسرهای طلایی اسارت هستیم ؟
و نخواهیم بدانیم نگهبان حقارت هستیم ؟
نسل‌ها پرپر شد !

                                                      نصرت رحمانی

خورشيد را مي‌دزدم
فقط براي تو !
مي‌گذارم توي جيبم
تا فردا بزنم به موهايت
فردا به تو مي‌گويم چقدر دوستت دارم !
فردا تو مي‌فهمي
فردا تو هم مرا دوست خواهي داشت. مي‌دانم !
آخ ... فردا !
راستي چرا فردا نمي‌شود ؟
اين شب چقدر طول كشيده ...
چرا آفتاب نمي‌شود ؟
يكي نيست بگويد خورشيد كدام گوري رفته ؟

                                                      شل سیلور استاین

 

غروب که می شود انگار که خیانت خورشید مرا دیوانه می کند. سنگی از زمین تنهایی  بر میدارم و بر شیشه ی آفتاب نارفیق می زنم. تکه تکه می شود و هر تکه اش ستاره ای در آسمان. و ناگهان شب آغاز می شود.

دلم برای تهران تنگ شده، برا ی میدان انقلاب، برای ده ونک، میدان ولیعصر و خاطره ها.

 و برای تهران با آن شلوغی غم انگیزش. فردا رفتیم تهران 

چایت را بنوش
نگران فردا نباش
از گندمزار من و تو
مشتی کاه میماند برای بادها

"نیما یوشیج"

برای نشستن و فکر کردن هیچ وقت دیر نیست.هیچ وقت نمی توانی خودت را کاملا بی خیال شوی. باید بعد از افتادن آب ها از آسیاب، بعد از خوابیدن صداهای کرکننده، بعد از رفتن غبارها و خلاصه بعد از تمام شدن همه ی آن چیزی که خودت متولدشان کرده ای تا کمک حال سقوط  و هبوطت باشند، دوباره شروع کنی.

برای دوباره شروع کردن هیچ وقت دیر نیست. همه چیز مثل اولش نمی شود، اما می توان یک کارهایی کرد.یک چیزهایی رو دور ریخت و بی خیال شد و یک چیزهایی رو محکم تر از قبل و دودستی چسبید.

فکر کردن چیز خوبیست. می شود بدترین چیزها را با فکر کردن، خوب تصور کرد.آن ها هرگز خوب نمی شوند اما تصویرشان در درون ما، کمک حال بازگشت مان میتواند باشد.

می نشینم روی صندلی و مقابلم لپ تاب اداری پر از فایل ها و اطلاعات فنی و کارهایی که باید به همین زودی ها تحویل بدهم، اما نمی توانم. نمی توانم. از میان بی شمار فایل و فولدرهایی که مقابل چشم هایم ظاهر می شوند من فقط یکی را انتخاب می کنم: "نوشته های پیشین". مروری براین جریده های بی محتوا بیشتر از آنکه مرا با خاطرات خوش روزهای گذشته آرام کند، می بردم به قعر جهنمی که آرام آرام به دهانه خروجی و نجات از آن می رسم.این نوشته ها هیزم هایی هستند که خودم نهالشان را کاشته ام و خودم آبیاری شان کردم و خودم تبر بر تنه شان زده ام و خودم روی هم چیده ام شان و البته خودم به آتش کشیدم شان و جهنمی ساختم که آن را بر دنیایی از آجرهای مرتب شده بر روی هم ترجیج دادم.

فرار از دنیای نظم های بی انتهایی که به طور نامنظمی در هم تنیده اند، به دنیای جهنم تنهایی، جایی که از هیزم هیچ پرشده است در شروع کاری معقول به نظر می رسد. چه آنکه ماندن در دنیای آجرها قواعدی دارد که باید همه ی آنها را یکجا بپذیری. اما نمی توانی. نمی توانی این همه قانون متناقض را یکجا قورت بدهی. همه اش را بالا می آوری. پس فرار می کنی. اما این فرار تو را به همان دوزخی گره می زند که در مسیر فرار می سازیش و راه برگشتی بس طاقت فرسا دارد.

باید درون این آتش بنشینی و فکر کنی. اگر بتوانی. اگر پوست هزاران بار سوخته و ترمیم شده ات مجال فکر کردن بدهد. اما برای نشستن و فکر کردن هیچ وقت دیر نیست. باید بنشینی، فکر کنی، چاره بیندیشی که برگردی. برگردی به شهری که روزگاری فرار از آن معقول بود. برگردی به دنیایی که همه قانون هایش را باید یکجا قورت بدهی و بپذیری که باید با همه و در کنار همه و با رعایت همه ی قوانین متناقض روزها را سپری کنی. ما همه محکومیم که با هم در این دنیا زیر پرچم قانون های خوب و بد و نوشته و نانوشته زندگی کنیم. راه فراری نیست واگر هست به سمت جهنمی است که در آن باید تنها و تنها سوختن را هر روز تمرین و تکرار کنی.

یک سال دیگر و یک ۷ بهمن دیگر آمد و از من عبور کرد. این بار متفاوت تر از قبل ها و من باز در سر یک پیچ آن سر ناپیدا، منتظر روزهای پیش روی نشسته ام.

پی نوشت : چیزهای مرئی همیشه چیزهای مرئی دیگر را پنهان می‌کنند

 رنه ماگریت

از پشت میله های قفس ، امروز
با مرغکی به گفت و شنود بودم
من ، یک غزل به زمزمه می خواندم
 او یک غزل به چهچهه سر می داد
در اوج همدلی و هم آهنگی
او گوشه ای ز پرده ی غـــــم می خواند
من ، پرده ای زگوشه ی دلتنــــگی

فریدون مشیری

خستگان را چو طلب باشد قوت نبود

گر تو بیداد کنی شرط مروت نبود

معرفی کتاب: این یک چپق نیست 

کتابی از میشل فوکو، فیلسوف و تاریخ شناس  معاصر، که درباره نقاشی های رنه ماگریت، بخصوی تابلوی "این یک چپق نیست" نوشته شده. فوکو در این کتاب از وجوه مختلف، این تابلوی مگریت را بررسی کرده  رنه مگریت که یکی از نقاشان برجسته و نامی سورئالیست است، تابلویی با این عنوان دارد که در آن تصویری از پیپ کشیده و در زیر آن نوشته است این یک پیپ نیست.چالشی که میان تصویر و نوشته وجود دارد، موضوع بحث فوکو در این کتاب است. اندیشه هایی در باب چندمعنایی و چندپهلویی زبان و نقد تصویری رنه مگریت و همچنین قدرت و اقتدار هرکدام از آنها – تصویر و نوشته -  تفکر این فیلسوف فرانسوی را روشن می کند.فوکو و مگریت با یکدیگر مکاتبه هم داشته اند که ازآن میان در انتهای کتاب، دو نامه از رنه مگریت است که  در سال 1966 به فوکو نوشته . در این دو نامه مگریت نظرش را در باره کتاب فوکو- "واژه ها و چیزها"- که اکنون کتابی مشهور است، بیان کرده.

ماگریت:

پیپ معروف، چگونه مردم مرا برای این سرزنش خواهند کرد! و هنوز، آیا می‌توانی پیپ مرا پر کنی؟ نه، این فقط یک نمایش است. اینطور نیست؟ پس اگر من بر روی تصویر نوشته بودم «این یک پیپ است»، دروغگو بودم.

این یک چپق نیست ، رنه ماگریت

مدام چشم هایم را باز و بسته می کنم.می خواهم بدون اینکه دستانم را به آنها بزنم سوزش شان را برطرف کنم. اما نمی شود. اصلا بازو بسته کردن قضیه را بدتر می کند.یعنی بیشتر تحریکش می کند تا برطرف. پلکهایم را می گذارم روی همدیگر و محکم می فشارم. کمی بهتر شد. چند ثانیه بیشتر طول نمی کشد و دوباره شروع می شود. وای! گوشه ی سمت راست چشم چپم انگار که روغن داغ رویش ریخته باشند، چنان می سوزد که امانم را می برد. محکمتر فشار میدهم ، بعد چندبار تندتند پلکهای چپ و راستم را ناهماهنگ با یکدیگر تکان می دهم، بعد دوباره برروی هم می گذارم و فشار میدهم. به این فکر می کنم که اگر کسی کنارم بود می توانستم با او حرف بزنم و اوضاع کمی بهترمی شد. اما نه! تنهایی در این وضعیت بهترین گزینه است. حداقل قرار نیست رعایت چیزی را بکنم. هرچند تنهایی برای اغلب وضعیت ها بهترین گزینه است. اینبار از پشت پلک راستم دقیقا روبروی مردمک چشمم انگارکه حفره ای به سمت پشت سرم در حال ایجاد شدن است. دیگر از پلکهایم به تنهایی کاری ساخته نیست و هم زمان سرم را هم تکان می دهم. بالا ، پایین، چپ، راست و تکرار. بعد از چند تکرار اینبار فقط چپ و راست و باز هم تکرار. این بهترین راه حل است: چشم های بسته و حرکت آرام و تناوبی سر به طرفین. احتمال اینکه به چیزی دیگر غیر از سوزش چشم ها فکر کنی بیشتر می شود. می توانی تصور کنی که در حاشیه ی مجلس سماع نشسته ای و بی آنکه به از خود بیخودی میان داران مجلس به طرز احمقانه ای خیره شوی، خودت را دریابی. چند ثانیه به همین منوال می گذرد. وای! تمام نمی شود این لعنتی! اصلا این چه درگیری بی خودی است؟ چه تلاش بیهوده ای؟ مضحک است. دستهایم مدام نعره می تپند که یعنی آنها را هم ببینم. در این گیر و دار آنها دیگر چه می گویند؟ فکر می کنم که اگر از آنها استفاده کنم همه مشکلات حل می شود. نمی دانم در این شرایط چکارباید کرد. به این چاره ی چیرگی بر بی چارگی م که فکر می کنم، سوزش چشم راست برایم غیر قابل تحمل می نماید. دست راستم را می گذارم رویش و با نرمی دو انگشت سبابه و وسط کارش را تمام می کنم.

 

مي کنم الفبا را، روي لوحه ي سنگي
واو مثل ويراني، دال مثل دلتنگي

بعد از اين اگر باشم در نبود خواهم بود
مثل تاب بيتابي مثل رنگ بيرنگي

حسین منزوی

امروز  آذر بارید و خود را از پاییز جدا کرد و دستی بر پوست یخ زده ی زمستان کشید و من چشمانش را دیدم که از فرط اندوه گود افتاده. چون نو عروسان بی نوا که در میانه ی راه خانه ی پدر تا خانه ای که رغبتی بر آن ندارند و قرار بر عمری اسیری در آن خانه است می نالند. آرام اما از دل. می بارید ، می بارید، می بارید. انگار از همه ناامید بود. انگار از همه دلگیر بود. امروز زاغ ها دیوانه بودند. به گمانم فهمیده بودند عروسی است. عروسی آذر. آذر، دختر پاییز. عروس بی نوا گریه می کرد.صدایش را کسی نشنید حتی پاییز.

این روزها گویی دیوانه شده ام. آرام و قرار ندارم. مدام دیکته های بی محتوای مغزم را با دستانم بر کاغذ می ریزم اما پرغلط. پس می شود یک نوشته ی بی محتوای پر غلط. یکی تمام نشده می روم سراغ دیگری. حس بسیار بدی است مدام نوشتن و بد نوشتن. مثل چنگ زدن بر دیوارهای سیمانی زندان. مثل روشن کردن سیگار با آتش سیگار قبلی که بی حس کشیده ای و تمامش کرده ای و چیزی جز سوزش حد فاصل حلقوم و معده از آن درک نکردی. پاییز فصل غریبی است و آذر ماه غریب پاییز. آواره میان دلتنگی فصل خزان و سوز سرما ی فصل پیر. مثل حال خراب این روزهای من.. انگار رنگ زمان بر پوست آذر بی رنگی گرفته است. انگار این ماه غریب با زمان نسبتی ندارد. انگار با صدای حال من رد می شود از صحنه ی نمایش روزگار. انگار از دل من می پرسد که چگونه باشم و بعد می شود همانکه دلم می خواهد. برای همین است که غریب است. سرکش است. دیوانه است این ماه. رام بودن چه قدر واژه ی بیگانه ایست برای روح و جان من! خسته ام کرده است این سرکشی و عصیان بی وقفه.

ریشه ها در یک خاک، در یک گلدان
عده ای می میرند، عده ای دلگیرند
عده ای اما، انگار تازه از خاک خشن
بی آب
بی آفتاب
زندگی می گیرند

طبیعت بی‌جان: گلدان همراه دوازده آفتابگردان، اوت ۱۸۸۸

اثر ونسان ون گوگ

اصلا می دانی چیست؟

من باید برگردم!

به روزی که متولد شدم

کمی آنجا منتظر بمانم

و دوباره کمی برگردم

به ساعتی که نبودم

و دیگر هرگز برنگردم

و همه چیز تمام

انگار که نبودم

****

زندگی بوی گند می دهد

وقتی ادکلن خوب است

وقتی سیگار مضر است

وقتی هرچه می نویسی باید خط بزنی

که دوباره بنویسی. از اول!

و باز هم خط بزنی

زندگی بوی گند می دهد

وقتی فراموش کار می شوی

وقتی روی دیوار

هر روز باید چوب خط بکشی

که حساب کار دستت باشد

 پ.ن: قمار کردن و باختن موهبت بزرگی است برای کسانی که در سرزمین بازنده ها زندگی می کنند و بی آنکه سر میز بنشینند می شنوند که باخته اند

 ورق‌بازان (۱۸۹۰  میلادی) اثر نقاش فرانسوی پل سزان

ای کاش اوضاع کمی بهتر از این بود

آن وقت حرف ها که داشتم در سینه ام

برایت شنیدنی بود.

کاش کمی نگرانی هایت کمتر بود

کاش تعلیق و اخراج کمی برایت دورتر بود

کاش می توانستیم حرف بزنیم

مثل دو برادر

مثل دو هم کلاسی

مثل دو دوست

کاش بین مان فاصله ای نبود

کاش ترس نبود تهدید نبود

کاش این همه شک و تردید نبود

کاش ما با هم بودیم.

آه!

سال اول سال جشن در غربت

سال دوم سال دوست ها و دوستی ها

سال سوم سال عاشقی های کال

سال آخر سال تلخ جدایی

تمام. بی آنکه باشیم

کاش کمی اوضاع بهتر بود.

هان ای برادرم

خواهرم

همکلاسی

هم دانشگاهی

کاش ما باهم بودیم

قبل از آنکه تمام شود

آه!

آذر از نیمه گذشت

و دی سرد لعنتی در راه است

کاش ما باهم بودیم

مبارک باد بر تو این روز نامبارک

که به دی نزدیکتر است

هم دانشگاهی

چراغی می افروزم
پیراهن شب آتش می گیرد

اما
شب پهن شده است
با ادامه گیسوانی تا غیب
مثل یک بهت

بر چارچوب در تکیه می کنم
شب ادامه می یابد
تا نمی دانم
                                      سلمان هراتی

روحم شاد، مرد خوبی بودم

مثل یک آدمک ساده ی چوبی بودم

قبرم آرام، روحم شاد

یک شبه خوب همه ی زندگیم

همه ی آنچه نداشتم را

تقدیم کردم بر دستان وحشی باد.

روحم شاد.

من خسته نیستم
دیریست خستگی‌ام
تعویض گشته است به درهم‌شکستگی .
من خسته نیستم
درهم‌شکسته‌ام
این خود امید بزرگی نیست ؟
                                                       نصرت رحمانی

 

یاران

وقتی صدای حادثه خوابید

بر سنگ گور من بنویسید :

یک جنگجو که نجنگید

اما، شکست خورد !

                                                 نصرت رحمانی

جوان احساس کرد کسی صدایش می کند. برگشت ودید پیرزنی خسته که ازسرما به خود پیچیده است می پرسد: پسر جان آن مغازه که آن طرف خیابان چراغش روشن است، باز است؟ جوان در جواب می پرسد: برای چه می خواهی مادر جان؟ پیرزن می گوید که هوا خیلی سرد است ومی خواهم اگر صاحب آن مغازه اجازه می دهد کمی آنجا بنشینم و منتظر دسته ی عزاداری که صدایش از دور می آید بمانم. می خواهم تمایشان کنم. جوان جستی به آن طرف خیابان می زند و می بیند که مغاز بسته است. باز میگردد و به پیرزن می گوید: مادرجان بسته است. هوا خیلی سرد است. خدا قبول کند. خدا هم راضی نیست که در این سرما شما اینجا بمانی. برو خانه تان.صدا حتما به خانه تان می رسد. من را هم دعاکن. جوان کمی حرکت می کند و به پشت سرش نگاه میکند که پیرزن بی آنکه به حرف او اهمیتی دهد به انتظار ادامه می دهد. چند لحظه بعد جوان دیگری از مقابل پیرزن عبور میکند. می شنود که پیرزن از او هم همان را می پرسد و آن جوان بی آنکه نگاهش را به طرف مغازه برگرداند. شالش را کنار پیرزن پهن می کند و او را کمک می کند که روی آن بنشیند و پالتو اش را از تنش در می آورد و روی شانه هایش می اندازد و دستکش هایش را هم در دستان پیرزن می پوشاند و در کنارش می ایستد و منتظر می ماند تا دسته از مقابل آنها عبور کند. پیرزن می گرید و دسته را می نگرد و جوان دومی به او نگاه می کند و جوان اول به جوان دوم.

پی نوشت:

سري رسيد و معني ام‌الكتاب شد
نوري دميد و قبله هر آفتاب شد
چشمي گشود و چشم شقايق بخواب شد
زيباترين دعاي علي (ع) مستجاب شد
زهراست اين كه در دل گهواره قاب شد
امشب تمام گرمي بازار زينب است

بر عرش سبز دست نبي تا كه جا گرفت
نورش زمين و كل زمان را فرا گرفت
حتي بهشت سرمه از آن خاك پا گرفت
از عطر دامنش همه جا روشنا گرفت
آئينه‌اي مقابل رويش خدا گرفت
تصوير جلوه‌هاي خداوار زينب است

اين كيست اين كه سجده كند عشق در برش
اين كيست اين كه سينه درند در برابرش
اين كيست اين كه از جلوات مطهرش
عالم نبود غير غباري ز محضرش
فرموده است از بركاتش برادرش
آئينه‌دار حيدر كرار زينب است

تا كوچه‌اش قبيله ليلا ادامه داشت
تا خانه‌اش گدايي عيسي ادامه داشت
در چشم او تلاطم دريا ادامه داشت
بر قامتش قيامت مولا ادامه داشت
زينب نبود حضرت زهرا(س) ادامه داشت
خاتون خانه‌دار دو دلدار زينب است

سرچشمه‌هاي پرطپش كوهسار از اوست
دريا از اوست جذبه هر آبشار از اوست
تيغ كلام فاطمي‌اش آب دار از اوست
تفسير آيه‌هاي غم و انتظار از اوست
آري تمام هيمنه ذوالفقار از اوست
از كربلا بپرس علمدار زينب است

سوگند بر شكوه دل مرتضايي‌اش
بر جلوه‌هاي حيدري‌اش مجتبايي‌اش
سوگند بر تقدس كرب و بلايي‌اش
بر ريشه‌هاي چادر سبز خدايي‌اش
سوگند بر نماز شب كبريايي‌اش
تا روز حشر كعبه ايثار زينب است

شمس حجاب گنبد دوار زينب است
بدر سپهر عصمت و ايثار زينب است
محبوبه حبيه دادار زينب است
مسطوره سلاله اطهار زينب است
اذن دخول در حرم يار زينب است
منصوره نرفته سر دار زينب است

نون و قلم نبي است و مايسطرون حسين
طاق فلك علي است به عالم ستون حسين
خلقت تمام حضرت زهراست خون حسين
هستي تمام ظاهر و مافي البطون حسين
با يك قيامت است هم الغالبون حسين
در اين قيام نقطه پرگار زينب است

سردار سرسپرده جولان عشق كيست؟
تنها امير فاتح ميدان عشق كيست؟
عشق است حسين و گوش به فرمان عشق كيست؟
روح دميده در تن بي‌جان عشق كيست؟
علامه مفسر قرآن عشق كيست؟
تفسير آيه‌ها همه اسرار زينب است

ققنوس و هم از پي او در توهم است
فانوس وصف در صفت وصف او گم است
قاموس اقتدار و وقار و تلاطم است
پابوس او تمامي افلاك و انجم است
كابوس شام و دولت نامرد مردم است
بر فرق ظلم تيغ شرربار زينب است

پيداترين ستاره ديباي خلقت است
زيباترين سروده لب‌هاي خلقت است
زهراترين زهره زهراي خلقت است
ليلاترين ليلي ليلاي خلقت است
شيواترين سئوال معماي خلقت است
گنجينه جزيره اسرار زينب است

ذرات و كائنات همه مرده يا خموش
در احتجاج بود زني يك علم به دوش
قلب جهان به عمق زمين غرق جنب و جوش
آتشفشان قهر خداوند در خروش
هوهوي ذوالفقار علي مي‌رسد به گوش
اين رعد و برق نيست كه انگار زينب است

خورشيد روي قله ني آشكار شد
كوچكترين ستاره سر شيرخوار شد
ناموس حق به ناقه عريان سوار شد
هشتاد و چهار خسته به هم هم‌قطار شد
زيباترين ستاره دنباله‌دار شد
در اين مسير نور جلودار زينب است

چشم ستاره در به در جستجوي ماه
بر روي نيزه ديده زينب گرفت راه
مبهوت مي‌نمود به سرنيزه‌اي نگاه
آتش كشيد شعله ز دل تا كشيد آه
كاي جان پناه زينب و اطفال بي‌پناه
راحت بخواب چونكه پرستار زينب است

پشتش شكست بس كه بر او آسمان گريست
حتي به حال و روز دلش كاروان گريست
از خنده‌هاي حرمله و ساربان گريست
بر گيسوان شعله ور كودكان گريست
از ضربه‌هاي دم به دم خيزران گريست
بر خيل اشك قافله سالار زينب است

آن شانه صبور صبوري زما ربود
آن قامت غيور قيامت بپا نمود
آن شيرزن حماسه عباس را سرود
با دست خويش بيرق كرببلا گشود
بر بال‌هاي زخمي‌اش اي واي جا نبود
غم را بگو بيا كه خريدار زينب است

زينب اگر نبود اثر كربلا نبود
شيرازه‌اي براي كتاب خدا نبود
زينب اگر نبود علم حق بپا نبود
اين خيمه‌ها و پرچم و رخت عزا نبود
يك يا حسين بر لب ما و شما نبود
در كار عشق گرمي بازار زينب است

با اين كه قد خميده‌ام و داغ ديده‌ام
فتح الفتوح كرده‌ام هرجا رسيده‌ام
گر نيش كعب ني به وجودم خريده‌ام
گر طعم تازيانه چو مادر چشيده‌ام
چون كوه ايستاده‌ام اي سر بريده‌ام
در اوج اقتدار جهاندار زينب است

زينب كجا و خنده اشرار يا حسين
زينب كجا و كوچه و بازار يا حسين
زينب كجا و مجلس اغيار يا حسين
زينب كجا و اين همه آزار يا حسين
زينب كجا و طشت و سر يار يا حسين
در پنجه‌هاي بغض گرفتار زينب است

از ناي من به ناله چو افتاد ناي ني
عالم شنيد از پس آن هاي‌هاي ني
تو بر فراز نيزه و من در قفاي ني
آنقدر سنگ خورده‌ام از لابه‌لاي ني
تا اينكه يافتم سرت از رد پاي ني
هجران توست آتش و نيزار زينب است

قرآن بخوان كه حفظ شود آبروي تو
رنگين شده است ساقه ني از گلوي تو
در حسرتم كه نيزه كند شانه موي تو
اي منتهاي آرزويم گفت‌وگوي تو
اي نازنين بناز خريدار زينب است

دریافت فایل صوتی
مستقیم –غیرمستقیم

بند اول

می آیم از رهی که خطرها در او گم است
از هفت منزلی که سفرها در او گم است
از لا به لای آتش و خون جمع کرده ام
اوراق مقتلی که خبرها در او گم است
دردی کشیده ام که دلم داغدار اوست
داغی چشیده ام که جگرها در او گم است
با تشنگان چشمه احلی من العسل
نوشم ز شربتی که شکرها در او گم است
این سرخی غروب که همرنگ آتش است
توفان کربلاست که سرها در او گم است
یاقوت و دُر صیرفیان را رها کنید
اشک است جوهری که گهرها در او گم است
هفتاد و دو ستاره غریبانه سوختند
این است آن شبی که سحرها در او گم است

باران نیزه بود و سر شهسوارها

جز تشنگی نکرد علاج خمارها

بند دوم

جوشید خونم از دل و شد دیده باز، تر
نشنید کس مصیبت از این جانگدازتر
صبحی دمید از شب عاصی سیاه تر
وز پی شبی ز روز قیامت درازتر
بر نیزه ها تلاوت خورشید، دیدنی ست
قرآن کسی شنیده از این دلنوازتر؟
قرآن منم چه غم که شود نیزه، رحل من
امشب مرا در اوج ببین سرفرازتر
عشق توام کشاند بدین جا، نه کوفیان
من بی نیازم از همه، تو بی نیازتر
قنداق اصغر است مرا تیر آخرین
در عاشقی نبوده ز من پاکبازتر

با کاروان نیزه شبی را سحر کنید
باران شوید و با همه تن گریه سر کنید

بند سوم

فرصت دهید گریه کند بی صدا، فرات
با تشنگان بگوید از آن ماجرا، فرات
گیرم فرات بگذرد از خاک کربلا
باور مکن که بگذرد از کربلا، فرات
با چشم اهل راز نگاهی اگر کنید
در بر گرفته مویه کنان مشک را فرات
چشم فرات در ره او اشک بود و اشک
زان گونه اشک ها که مرا هست با فرات
حالی به داغ تازه ی خود گریه می کنی
تا می رسی به مرقد عباس، یا فرات
از بس که تیر بود و سنان بود و نیزه بود
هفتاد حجله بسته شد از خیمه تا فرات

از طفل آب، خجلت بسیار می کشم
آن یوسفم که ناز خریدار می کشم

بند چهارم

بعد از شما به سایه ی ما تیر می زدند
زخم زبان به بغض گلوگیر می زدند
پیشانی تمامی شان داغ سجده داشت
آنان که خیمه گاه مرا تیر می زدند
این مردمان غریبه نبودند، ای پدر
دیروز در رکاب تو شمشیر می زدند
غوغای فتنه بود که با تیغ آبدار
آتش به جان کودک بی شیر می زدند
ماندند در بطالت اعمال حجشان
محرم نگشته تیغ به تقصیر می زدند
در پنج نوبتی که هبا شد نمازشان
بر عشق، چار مرتبه تکبیر می زدند
هم روز و شب به گرد تو بودند سینه زن
هم ماه و سال، بعد تو زنجیر می زدند

از حلق های تشنه، صدای اذان رسید
در آن غروب، تا که سرت بر سنان رسید

بند پنجم

کو خیزران که قافیه اش با دهان کنند
آن شاعران که وصف گل ارغوان کنند
از من به کاتبان کتاب خدا بگو
تا مشق گریه را به نی خیزران کنند
بگذار بی شمار بمیرم به پای یار
در هر قدم دوباره مرا نیمه جان کنند
پیداست منظری که در آن روز انتقام
سرهای شمر و حرمله را بر سنان کنند
یارب، سپاه نیزه، همه دستشان تهی ست
بی توشه اند و همرهی کاروان کنند
با مهر من، غریب نمانند روز مرگ
آنان که خاک مهر مرا حرز جان کنند

با پای سر، تمامی شب، راه آمدم
تنهایی ام نبود، که با ماه آمدم

بند ششم

ای زلف خون فشان توام لیلة البرات
وقت نماز شب شده، حی علی الصلات
از منظر بلند،ببین صف کشیده اند
پشت سرت تمامی ذرات کائنات
خود، جاری وضوست، ولی در نماز عشق
از مشک های تشنه وضو می کند، فرات
طوفان خون وزیده، سر کیست در تنور؟
خاک تو نوح حادثه را می دهد نجات!
بین دو نهر، خضر شهادت به جستجو ست
تا آب نوشد از لبت، ای چشمه ی حیات
ما را حیات لم یزلی، جز رخ تو نیست
ما بی تو چشم بسته و ماتیم و در ممات

عشقت نشاند، باز به دریای خون، مرا
وقت است تیغت آورد از خود، برون، مرا

بند هفتم

از دست رفته دین شما، دین بیاورید!
خیزید، مرهم از پی تسکین بیاورید!
دست خداست، این که شکستید بیعتش
دستی خدای گونه تر از این بیاورید!
وقت غروب آمده، سرهای تشنه را
از نیزه های بر شده، پایین بیاورید!
امشب برای خاطر طفل سه ساله ام
یک سینه ریز، خوشه ی پروین بیاورید!
گودال، تیغ کند، سنان های بی شمار
یک ریگزار، سفره ی چرمین بیاورید!
سرها ورق ورق، همه قرآن سرمدی ست!
فالی زنید و سوره ی یاسین بیاورید!

خاتم سوی مدینه بگو بی نگین برند!
دست بریده، جانب ام البنین برند!

بند هشتم

خون می رود هنوز ز چشم تر شما
خرمن زده ست ماه، به گرد سر شما
آن زخم های شعله فشان، هفت اخترند
یا زخم های نعش علی اکبر شما؟
آن کهکشان شعله ور راه شیری است
یا روشنان خون علی اصغر شما؟
دیوان کوفه از پی تاراج آمدند
گم شد نگین آبی انگشتر شما
از مکه و مدینه، نشان داشت کربلا
گل داد (نور ) و ( واقعه ) در حنجر شما
با زخم خویش، بوسه به محراب می زدید
زان پیشتر که نیزه شود منبر شما

گاهی به غمزه، یاد ز اصحاب می کنی
بر نیزه، شرح سوره ی احزاب می کنی

بند نهم

در مشک تشنه، جرعه ی آبی هنوز هست
اما به خیمه ها برسد با کدام دست؟
برخاست با تلاوت خون، بانگ یا اخا
وقتی «کنار درک تو، کوه از کمر شکست»
تیری زدند و ساقی مستان ز دست رفت
سنگی زدند و کوزه ی لب تشنگان شکست!
شد شعله های العطش تشنگان، بلند
باران تیر آمد و بر چشم ها نشست
تا گوش دل شنید، صدای ( الست ) دوست
سر شد (بلی)ی تشنه لبان می الست
ناگاه بانگ ساقی اول بلند شد
پیمانه پر کنید، هلا عاشقان مست

باران می گرفت و سبو ها که پر شدند
در موج تشنگی، چه صدف ها که دُر شدند

بند دهم

باران می گرفته، به ساغر چه حاجت است؟
دیگر به آب زمزم و کوثر چه حاجت است؟
آوازه ی شفاعت ما، رستخیز شد
در ما قیامتی ست، به محشر چه حاجت است؟
کی اعتنا به نیزه و شمشیر می کنیم؟
ما کشته ی توایم، به خنجر چه حاجت است؟
بی سر دوباره می گذریم از پل صراط
تا ما بر آن سریم، به این سر چه حاجت است؟
بسیار آمدند و فراوان، نیامدند
من لشکرم خداست، به لشکر چه حاجت است؟
بنشین به پای منبر من، نوحه خوان، بخوان!
تا نیزه ها به پاست، به منبر چه حاجت است؟

در خلوت نماز، چو تحت الحَنَک کنم
راز غدیر گویم و شرح فدک کنم

بند یازدهم

از شرق نیزه، مهر درخشان بر آمده ست
وز حلق تشنه، سوره ی قرآن بر آمده ست
موج تنور پیرزنی نیست این خروش
طوفانی از سماع شهیدان بر آمده ست
این کاروان تشنه، ز هر جا گذشته است
صد جویبار، چشمه ی حیوان بر آمده ست
باور نمی کنی اگر از خیزران بپرس
کآیات نور، از لب و دندان بر آمده ست
انگشت ما گواه شهادت که روز مرگ
انگشتری ز دست شهیدان در آمده ست
راه حجاز می گذرد از دل عراق
از دشت نیزه، خار مغیلان بر آمده ست

چون شب رسید، سر به بیابان گذاشتیم
جان را کنار شام غریبان گذاشتیم

بند دوازدهم

گودال قتلگاه، پر از بوی سیب بود
تنها تر از مسیح، کسی بر صلیب بود
سرها رسید از پی هم، مثل سیب سرخ
اول سری که رفت به کوفه، حبیب بود!
مولا نوشته بود : بیا ای حبیب ما
تنها همین، چقدر پیامش غریب بود
مولا نوشته بود : بیا، دیر می شود
آخر حبیب را ز شهادت نصیب بود
مکتوب می رسید فراوان، ولی دریغ
خطش تمام، کوفی و مهرش فریب بود
اما حبیب، رنگ خدا داشت نامه اش
اما حبیب، جوهرش « امن یجیب» بود

یک دشت، سیب سرخ، به چیدن رسیده بود
باغ شهادتش، به رسیدن رسیده بود

بند سیزدهم

تو پیش روی، و پشت سرت آفتاب و ماه
آن یوسفی که تشنه برون آمدی زچاه
جسم تو در عراق و سرت رهسپار شام
برگشته ای و می نگری سوی قتلگاه
امشب، شبی ست از همه شب ها سیاه تر
تنها تر از همیشه ام ای شاه بی سپاه
با طعن نیزه ها به اسیری نمی رویم
تنها اسیر چشم شماییم، یک نگاه!
امشب به نوحه خوانی ات از هوش رفته ام
از تار وای وایم و از پود آه آه
بگذار شام، جامه ی شادی به تن کند
شب با غم تو کرده به تن، جامه ی سیاه!

بگذار آبی از عطشت نوشد آفتاب
پیراهن غریب تو را پوشد آفتاب

بند چهاردهم

قربان آن نی یی که دمندش سحر، مدام
قربان آن می یی که دهندش علی الدوام
قربان آن پری که رساند تو را به عرش
قربان آن سری که سجودش شود قیام
هنگامه ی برون شدن از خویش، چون حسین -علیه السلام-
راهی برو که بگذرد از مسجدالحرام
این خطی از حکایت مستان کربلاست :
ساقی فتاد، باده نگون شد، شکست جام!
تسبیح گریه بود و مصیبت، دو چشم ما
یک الامان ز کوفه و صد الامان ز شام
اشکم تمام گشت و نشد گریه ام خموش
مجلس به سر رسید و نشد روضه ام تمام

با کاروان نیزه به دنبال، می روم
در منزل نخست تو از حال می روم

علیرضا قزوه